Tuesday, August 3, 2021

Author

Date

Category

گونتای گنجآلپ

ايلک محبت

                           چوجوقلوق دونياسي فرقلي اولور. آدام ائله بيلير کي، حيات ابديدير. زامان کئچديکجه چوجوق اؤلوم، آيريليق قاوراملاري ايله تانيش اولور. ياش اوستونه ياش گلديکجه بو دونيانين اولايلاري، اولموشلاري و اولاجاقلاري ايله تانيش اولما سورجي باشلايير. چوجوقلوقدا سئوگي آنلاييشي دا فرقلي اولور. چوجوغو سئوديگي بيرينه باغلايان ائتکنلر گنجليک دؤنمينده اولدوغونا بنزه مز. چوجوقلوق دؤنمينده کي سئوگي و يا دوستلوق ايليشکيلري چوجوغون تربييه سينه چوخ تاثير گؤسترير. حتّی بعضن ياشلانميش اولان چوجوغون رؤيالاريندان آيريلمير بو ايلک محبتين ماجرالاري. تئز- تئز يوخوما گيرن بو ماجرالاردان بيريني يازماق ايسته ييرم. هر دفعه  ده رؤيالاريما گيرديگينده گؤز ياشلاري ايچينده اويانديغيم بوحاديثه ، بيلينجآلتيما يئرلشميش اولان بير اولاي.  

***

                           کنديميز حدديندن آرتيق يوخسول ايدي. بعضي عاييله لرين هئچ بير قاريش دا تارلالاري يوخ ايدي. ايندي دوشونورم کي، اونلار نئجه تامين ائديرميشلر حياتلاريني. يالنيز بونو خاطيرلاييرام کي، کندين جاوانلاري دسته- دسته بؤيوک شهرلره فهله ليگه گئدرديلر. بير ده بو يوخسوللارين قاپيسيندا بير نئچه مال-داوار اولاردي. کندين اوغلانلاري فهله ليگه گئتديکلري اوچون مال-داوار ايشينه ده قادينلار، قيزلار باخاردي. بو اوزدن ده کندين اؤروشلرينده چوخلو چوبان قيزلارا راست گلمک مومکون ايدي. بو چوبان قيزلارين چوخلاري نين آياقلاري يالين اولاردي. آياققابي آلماغا پول اولمازدي. حتّی قادينلار پولون نه اولدوغونو بيلمزديلر. بيزيم بير آزجيق تارلاميز وار ايدي. حياتيميز بورادان تامين اولوردو. بعضن ده کندين قيزلاري تارلالاري اولان آداملارين زميلريني بيچير، نوخودلاريني، بَزَرَکلريني يولوب، قارشيليق اولاراق مثلن بير دَريز بوغدا و يا بير قوجاق نوخود و بَزَرَک آليرديلار. بو حاديثه نين باش وئرديگي زاماندا من بيرينجي ايبتيدايي صينيفي بيتيرميشديم. ياي تعطيلينده يا اؤروشلرده قويونلاريميز، ماللاريميزي اوتاريرديم، يا دا تارلادا چاليشان عاييله مه يارديم ائديرديم. ندنيني بيلميرم،آنجاق ائويميزده آيريجا بير حؤرمتيم وار ايدي. يازيب- اوخوماغي يئنيجه اؤيرَنميشديم. آنجاق من ده کندين ديگر چوجوقلاري کيمي تارلالاردا اوستوموزده هئچ پالتار اولمادان چاليشارديق. وار اولان ياماخلي پالتارلاريميزي درس باشلارکن مکتب اوچون ساخلارديق. قيزمار گونشين آلتيندا اينجه دريلريميز ياناردي. آنجاق کاسيب اولدوغوموزون فرقينده دئييلديک. چونکو گؤزوموزو آچديغيميزدا بئله گؤرموشدوک و حياتين دا آنجاق بوندا عيبارت اولدوغونو سانيرديق.  

                           فرقينده اولماديغيم بو بدبخت حيات ايچينده منيم حياتيما معنا وئرن بير حاديثه  وار ايدي. قونشوموز قيزي قيزتامامي سئويرديم. قيزتامام گيلين ائوي بيزيم ائوه ياپيشيق ايدي. دقيق اولاراق بيلميرم نه زامان تانيش اولدوم قيزتاماملا، آنجاق اونون قوجاغيندا اؤزومو چوخ راحات حيسس ائديرديم. قيزتامام مني باغريبا باسيب اؤپدويونده روحوم بؤيويوردو اونون قوجاغيندا. قيزتامام، يئنه ده سني رؤيالاريمدا گؤردويومده عئيني دويغولاري ياشاييرام، سئويرم سني.  

                              6 يا دا 7 ياشيم وار ايدي. آخشام چاغي تارلادان يورغون-آرغين ائوه دؤندويومده آنام مني ياتيرا بيلمزدي. سونرا ديوارين باشيندان: ” قيزتامام، سن الله گل بو اوشاغي ياتيرد”- دئيَردي. قيزتامام گلمه سه  ايدي ياتمازديم، ياتا بيلمزديم. قيزتامام مني هر گئجه باغرينا باسيب قولاغيما گؤزل شئيلر پيچيلداردي. سونرا دا نه زامان ياتديغيمين فرقينده اولمازديم، راحات و درين يوخويا دالارديم. قيزتامام منه دئييردي: “من سنه اره گئده جه يم، سندن باشقا کيمسه  ايله ائولنمرم.” قيزتامامين بو سؤزلرينه سئوينيرديم. کندده هر دفعه  توي اولاندا “من ده قيزتاماملا ائولنه جه يم” – دئيَرديم. اصلینده ايسه تويدا نه لر اولور، ندن ائوله نيليرين بيلينجينده دئييلديم. منيم اوچون ائوليليگين آنلامي او ايدي کي، قيزتامام اولماسا يوخوم گلمز، ياشايا بيلمَرَم. قيزتامام، حتّی آتا-آنامدان دا داها سئويملي اولموشدو منيم اوچون. بعض مني قوجاغينا آليب دیلي ايله قيديخلاييردي بدنيمين هر طرفيني. اونون بو داورانيشلاري لذت وئريردي منه. بير دفعه  ده دودوشومو آغزينا آليب اويناديردي. من ده اؤزومو ساخلايا بيلمه ييب آغزينا ايشه ميشديم. سئوينميشدي قيزتامام. آغزينداکي ايشه مه ييمي بوشالديب گوله گوله مني اؤپمه يه داوام ائتميشدي. دوداقلاري آغزيما توخوندوغوندا اؤز ايشه مه گيمين قوخوسو بورنوما دولموشدو. کندده چيممک اوچون ايمکان يوخ ايدي. اينسانلار ايکي آيدا، اوچ آيدا بير يول تؤله ده چيميرديلر. آنجاق يايدا ايسه دره ده کي  گؤلده چيميرديلر. قيزتامام دا گئديب دره ده چيميردي. داها سونرا آنلاديم کي، تکباشينا دره ده چيمکدن قورخدوغو اوچون مني ده اؤزو ايله آپاريرميش. آنجاق لذت آليرديم اونونلا بير يئرده اولماقدان. قيزتامام تام سويونوب بالاجا گؤلده چيميردي. مني ده سويا باتيريب چيخاريردي. او زامان قيزتامامين بودلاري نين آراسيندا بوللوجا قارا توکلر اولدوغونو گؤردوم. قاسيغي نين اوستونده اولان توکلر منيم باشيمين توکوندن چوخ ايدي. عؤمرو بويو قيشين قاريندا دا آياقيالين گزديگي اوچون داباني پارتلاق-پارتلاق ايدي. قيزتاماما “ندن قاسيغي نين اوستونده بو قدر توک وار؟” سوردوغومدا “اونو قيرخماق اوچون تيغا لازيمدير. تيغا يوخوموزدور. هاردان آليم؟ ” – دئميشدي. من ده “ايسترسن بؤيوک قارداشيمين اوز قيرخانيني گيزلينجه گتيريم وئريم سنه” – دئميشديم. قيزتامام اوزومه باخيب گولموشدو. قيزتامام اوچون هر بير فداکارليق ائتمه يه حاضير ايديم. حتّی بونا گؤره قارداشيم مني دؤيسه يدي ده. بو ايشي قيزتامام اوچون ائتديم. داها سونرا بير يئرده چيممه يه گئتديگيميزده قيزتامامين قاسيغي نين اوستونده توک گؤرمه ديم.  

                           يايين قيزمار چاغي ايدي. قيزتامام کنديميزه بيتيشيک بيزيم تارلادا نوخود يولوردو، من ده قوزولاري اوتاريرديم. بيردن قيزتامام دئدي کي، دئيه سن کندين معلليمي گلير. دوغرودان دا کندين معلليمي صينيفده قالميش چوجوقلاردان يئنيدن ايمتحان آلماق اوچون گليردي. بيليرديم کي، معلليم مني چوخ ايسته يير و مني گؤرسه گليب حاليمي سوراجاق. آنجاق منيم اگنيمده هئچ بير پالتار يوخ ايدي. کسيلمه ميش دودوشوملا قوزو اوتاريرديم. تارلاميزين يانيندا قوشقونماز آديندا بير يئر وار ايدي. بورايا اونا گؤره قوشقونماز دئييرديلر کي، چوخ سرت تيکانلاري وار ايدي، حتّی قوشلار دا اورايا سرت تيکانلار اوزوندن قونا بيلمزدي. معلليم مني لوت گؤرمه سين دئيه، قاچيب اؤزومو قوشقونماز يئره سوخدوم. تيکان هر طرفيمي بوداميشدي. هر طرفيمدن قان آخيردي. دودوشومدان بئله، قان آخيردي. معلليمين کئچيب گئتديگيني قيزتامام منه بيلديرديکدن سونرا قوشقونمازليقدان چيخديم. قيزتامامين گؤزلري دولموشدو. آخير اؤزونو ساخلايا بيلمه ييب هؤنکور-هؤنکور آغلادي. سونرا دا بدنيمه باتميش تيکانلاري چيخاريردي. ديلي ايله قان آخان يئرلري يالاييردي. ايلک دفعه  حياتيمدا چکديگيم ان آجي ايشکنجه بو اولموشدو. ايلک دفعه  اولاراق بئينيمه سيزميشدي کي، دئيه سن حياتيميزدا بؤيوک بير عکسيکليک وار. بو عکسيکليگين آدي يوخسوللوق و ظولم ايدي. قوشقونمازداکي آجيلاريم آرا-سيرا يوخوما گيرير. آنجاق قيزتامامين سئوگيسي حسابينا تئز اونوتدوم او زامان بو آغريلاري.  

                           بئله جه قيزتامام منيم هر شئييم اولموشدو. گئجه لر اونون قوينونا سيخيليب ياتيرديم. گوندوزلر ايسه آرخايينجا اؤروشلرده قوزولاري اوتاريرديم، چونکو بيليرديم قيزتامامين سِحرکار قوجاغي آخشام مني گؤزله يير. 

                           بير گون ائوه گلديگيمده گؤرودوم هم بيزيم، هم ده قيزتامام گيلين قاپيسيندا 10-15 آت وار. آنامدان “بو آتلار کيميندير؟” سوروشدوم. آنام چوخ احتياطلا منه باخاراق “قيزتامامين تويودور، گلين کؤچور”- دئدي. ائله بيل دونيام داغيلدي. من گئرچکدن قيزتامامين منه دئديکلرينه اينانميشديم. عؤمرومون سونونا قدر قيزتاماملا بير يئرده ياشاياجاغيمي سانيرديم. آناما “آخي او منه اره گئده جگيني دئميشدي”- دئديم. آنام مني باغرينا باسيب “سن ده بؤيودويونده باشقاسي ايله ائونرسن گؤزوم قوربان”- دئدي. آنامين قوجاغيندا هؤنکور-هؤنکور آغلاييرديم: “من باشقاسيني ايستميرم، من قيزتامامي ايسته ييرم”- دئييرديم.  

                           حَيَتدن گومبولتو سسي گلدي. قاچديم گؤردوم قيزتامامين باشينا دوواق آتميشلار آتا مينديريرلر. دوواغين آلتيندان قيزتامامين آغلاديغيني گؤردوم. دئديم يقين منيم اوچون آغلايير. من ده باشلاديم آغلاماغا و چيغيريب دئديم: “قيزتامام بس سن منه دئميشدين منيمله ائولنه جکسن، مني بوراخيب هارا گئديرسن، من سنسيز نئجه ياشاياجاغام؟” تويداکي آداملارن هاميسي دؤنوب منه باخيردي. هامي دا منيم تام لوت بدنيمه باخيردي. قيزتامام آتين اوستوندن دؤنوب منه باخدي و اللري ايله ياش آخان گؤزلريني قاپادي. يالوارماغا باشلاديم “خواهيش ائديرم گئتمه، قوربان اولوم گئتمه، قيزتامام گئتمه!” آتليلار قيزتامامي آپارديلار. گئديب طؤيله ميزده کي آتي چيخارديم، مينيب قيزتامامين آرخاسينجا چاپماغا باشلاديم. قاباغيما چيخان کندليلريميزدن آغلاياراق يارديم ايسته ييرديم: “بلکه سيزين گوجونوز چاتار، قويمايين قيزتامامي آپارسينلار.” آداملار گولومسه ييب کئچيرديلر. تارلادا درگاز چالان آتامين يانينا چاپديم آتي. “آتا، قيزتامامي آپاريرلار، کؤمک ائله آتا!” آتام “بالا قوي آپارسينلار ده ه”- دئدي. آتام دا مني آنلامادي. آرتيق قيزتامامي آپاران آتليلار اوزاقلاشماق، گؤزدن ايتمک اوزره ايدي. آتليلارين آرخاسينجا چاپيب سون دفعه  اولاراق قيزتامامي گؤرمک ايسته ديم. آتليلارا چاتميشديم. ” قيزتامام، بس سن دئميشدين منه اره گئده جکسن” – دئديم. قيزتامامين گؤزلريندن ياش آخيردي. آتليلارين ايچيندن بير ياشلي کيشي چيخيب منه ” آيه، قودوخ، سن گئت گؤتووه بير شالوار تاپ سونرا ائولنمک فيکرينه دوش!” – دئدي. بو سؤز منه چوخ تاثير ائله دي. دؤنوب اؤزومه باخديم. گئرچکدن اَينيمده هئچ بير شئي يوخ ايدي. قيزتامامي آپاران کاروان آرتيق گؤزلردن ايتميشدي. يالنيز، تک- تنها قالميشديم. سئوديگيم قوزولاريمي قوجاقلاييب آغلاييرديم. قيزتامامين زومزومه ائتديگي ماهنيلاري پيچيلداييرديم. قيزتامامين چيمديگي گؤله اوغراييب اونون گؤلده کي  حرکتلريني خاطيرلاييرديم.  

***

                           ايللر کئچدي. ائشيتديم کي، قيزتامام گيل موغانشهره کؤچموشلر. هم ده چوخ قورخونج بير خبر ده ائشيتديم: ” قيزتامام عاييله ده کي  آنلاشيلمازليق اوزوندن اؤزونو آتيب يانار تنديره. اؤلمه ميش آنجاق ال-آياغي بير يئره ييغيليب، انگ اتي بير- بيرينه کئچميش و دانيشا بيلمير. اري ده قيزتامامي بوشاميش، ايندي قارداشي گيلده قالير.” بو خبر مني چوخ اوزموشدو. تبريزده طيب اونيوئرسيته سينده اوخويوردوم. بير گون موغانا گئديب قيزتامامي گؤرمک ايسته ديم. موغاندا بير چوخ قوهوملاريميز وار ايدي. قوهوملاريميز دا منه چوخ حؤرمت ائديرديلر. گئتديم موغانا. هر گون بير قوهوم مني قوناق چاغيريردي. چوخلاري دا اؤز کنديميزدن بورايا کؤچموشدولر. گؤروردوم کي، کندده منيمله اوينايان قيزلارين چوخو اره گئتمه لي اولموشلار آرتيق. 

                           بير آخشام دا اؤزوم قيزتامامين قارداشي گيله گئتديم. قيزتامامين دا قارداشيلاری، باجيلاري گلين کؤچدوکدن سونرا کؤچموشدولر موغانا. اؤزومو تانيتديم. فيلان کسين اوغلويام. چوخ حؤرمت ائديب ائوه دعوت ائتديلر. قيزتامامي گؤردوم. بير ات ييغيني کيمي بير کونجده اوتورموشدو منيم ايلک محبتيم. چتين تانينيردي. گؤزلليگيندن بير اثر قالماميش، چوخ چيرکين اولموشدو. اوزونه آدام باخاندا يانيقلارين يئريندن قورخوردو. دانيشا بيلمه سه  ده ائشيده بيليردي. “سالام قيزتامام، مني تانيدينمي؟” دئديم. باشي ايله ايشارت ائده رک “يوخ، تانيماديم”- دئدي. اؤزومو تانيتديقدان سونرا گؤزلريندن ياش آخماغا باشلادي. يوکسک سسله آغلايا بيلميردي. آنجاق گؤزلري نين ياشي دورمادان آخيردي. قيزتامامين بوينونو قوجاقلاديم. من ده آغلاييرديم. “قيزتامام، برابر چيمديگيميز گؤله بير چوخ شعر يازميشام. من سني هئچ بير زامان اونوتماديم. سني سئويرم قيزتامام. خاطيرلاييرسانمي قوشقونماز تيکانليغين تيکانلاريني سن منيم بدنيمدن چيخاردين. سني سئويرم قيزتامام. من بو دوزنه ساواش آچميشام. هر آن مني توتوب زيندانا سالا بيلرلر. بو دوزه ني داغداجاغام قيزتامام. منيم دوستوم، منيم قيزتاماميم.” – دئديم. ساريلميشديم قيزتامامين حرکتسيز ووجودونا. ائوده اولان هر کس آغلاييردي. منيم ايلک محبتيم محو اولموشدو.  

                            20 گون موغاندا قالديم. بير گئجه عميم گیلده ايديم. زنگ ائتديلر کي، قيزتامام اؤلدو. گلين جنازه مراسيمينه. ياس يئرينه گئتديک. بعضي آداملار پيچيلداييردي کي، قيزتامام راحات اولدو. ائله ياشاماقدانسا اؤلوم ياخشيدير. قادينلار پرده چکميشديلر و قيزتامامين بدنيني يويوب کفنله ييرديلر. قيزتامامي تابوتا قويدولار. من تابوتون اؤنوندن ياپيشديم. مزارليقدا ايکي نفر قاييشيميزي چيخاريب جنازه يه باغلاديق. قيزتامامين جنازه سيني قبيره ساللاديق. قاييشيمي قيزتامامين بئليندن آچارکن: “الويداع قيزتامام، سني اونوتماياجاغام.” – دئديم.  

  صاباحيسي کنديميزه يولا دوشدوم. قيزتاماملا اولان خاطيره لريميزين يئرلريني، او موقدس يئرلري گؤرمک اوچون کنديميزه گئتديم 

***

                           قيزتامام تئز-تئز يوخوما گيرير. بعضن اودون ايچينده ياناراق مني ايمدادا چاغيرير. يوخودان اويانيرام  و … 

10.11.07

   

Previous articleفینلرین میللتلشمه سی
Next article

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Recent posts

مسئله ی ملی و وظایف سازمانهای سیاسی آذربایجان

مطلب زیرین چکیده ای از نظرات مولف نسبت به مسئله ی ملی و سازمانهای سیاسی آذربایجان که در عرصه ی خواسته های ملی فعالیت...

دكتر نون عاشق هم ميشود مهستي شاهرخي

دكتر نون عاشق هم ميشود مهستي شاهرخي دكتر نون زنش را بيشتر از مصدق دوست دارد، شهرام رحيميان، تهران، انتشارات نيلوفر، زمستان 1380، 111 ص، 750...

درباره حركت ملي آذربايجان – دومان ساوالان

درباره حركت ملي آذربايجان (بدون عنوان)     «دومان ساوالان» مقدمه: تاريخ كمتر ملتي را سراغ دارد كه در طول يكصد سال چهار جنبش شكست خورده را تجربه كرده باشد:...

صمد بهرنگينين يادينا

صمد بهرنگينين يادينا  اوخودو قارانقوش آيريليق سؤزون مروت اهلينين گؤزو يولدا كن جومدو طوفانلارا اونوتدو اؤزون اولدوزا نه جواب وئرجگم من ؟ قيشدا قارلي داغلار سوراغلاشسالار تبريزين گول اوغلون ،...

ایران و قفقار

ایران و قفقار دکتر اسونت کرنل(Svante Cornell ) ترجمه:آیمان آراز ‏با فروپاشی اتحاد شوروی درسال 1991رقابت برسرنفوذ ایران وترکیه درقفقاز و آسیای میانه شدت گرفت با اینکه هردو...

Recent comments